W Polsce, kraju rzadko kojarzonym z trzęsieniami ziemi, zagrożenie sejsmiczne nie jest tematem codziennych dyskusji.
Jednakże, historia i niedawne wydarzenia dowodzą, że nie jesteśmy wolni od tego rodzaju katastrof naturalnych. Szczególnie interesujące jest, że Kraków doświadczył w przeszłości destrukcyjnych trzęsień, które zburzyły miasto, a najnowsze dane wskazują, że wciąż istnieją regiony w Polsce bardziej narażone na aktywność sejsmiczną. Gdzie w Polsce mogą wystąpić trzęsienia ziemi?
Spis treści
- Trzęsienia ziemi w Polsce: rzadkie, ale możliwe
- Regiony o podwyższonym ryzyku sejsmicznym
- Przykłady historycznych trzęsień ziemi
- Współczesne zagrożenia sejsmiczne
- Ochrona przed trzęsieniami ziemi w Polsce
Trzęsienia ziemi w Polsce: rzadkie, ale możliwe
Pomimo że Polska nie leży na typowych strefach aktywności tektonicznej, jak np. Kalifornia czy Japonia, to jednak na jej terenie zarejestrowano wiele trzęsień ziemi. W ciągu ostatniej dekady w promieniu 300 km od granic Polski wystąpiło łącznie 73 trzęsienia ziemi o sile co najmniej 4 stopni w skali Richtera.
Regiony o podwyższonym ryzyku sejsmicznym
Najwięcej trzęsień ziemi w Polsce notuje się na południu kraju, szczególnie w rejonach górskich oraz wzdłuż tzw. szwu transeuropejskiego, który jest strefą tektoniczną przebiegającą przez Europę, w tym przez Polskę. Góry Świętokrzyskie i regiony karpackie są szczególnie narażone ze względu na ich geologiczną budowę i historyczną aktywność sejsmiczną.
Przykłady historycznych trzęsień ziemi
W historii Polski zanotowano kilka znaczących trzęsień ziemi, które miały poważne skutki, jak na przykład trzęsienie w Krakowie w 1443 roku, które zniszczyło dużą część miasta. Wstrząsy były tak silne, że według kronikarza Jana Długosza „wszystkie mury jakby zwalić się miały”.
Współczesne zagrożenia sejsmiczne
W ostatnich latach naukowcy zwracają uwagę na wzrost aktywności sejsmicznej w Europie, co może sugerować, że także Polska powinna być gotowa na podobne zdarzenia. W 2023 roku trzęsienie ziemi na Słowacji o magnitudzie 5 stopni w skali Richtera było odczuwalne również w południowej Polsce, co podkreśla realność zagrożenia w regionie.
Ochrona przed trzęsieniami ziemi w Polsce
Chociaż Polska nie jest krajem wysokiego ryzyka sejsmicznego, istotne jest świadome planowanie i przygotowanie do ewentualnych trzęsień ziemi. Działania mogą obejmować wzmocnienie infrastruktury krytycznej, edukację publiczną oraz rozwijanie systemów wczesnego ostrzegania, które mogą znacząco ograniczyć szkody i ofiary w wyniku takich katastrof.
Podsumowując, choć trzęsienia ziemi w Polsce są rzadkie, nie można lekceważyć potencjalnych zagrożeń, zwłaszcza w obliczu historycznych precedensów i ostatnich zdarzeń w regionie. Świadomość i odpowiednie przygotowanie są kluczowe w minimalizowaniu ryzyka i ochronie życia oraz mienia.

Trzęsienia ziemi w Polsce, choć rzadkie, mają znaczenie zarówno dla nauki, jak i bezpieczeństwa infrastruktury. Warto zwrócić uwagę na zagrożenia związane z regionami o podwyższonej aktywności sejsmicznej, takimi jak Dolny Śląsk czy Karpaty. Analiza historycznych wydarzeń, np. wstrząsów w okolicach Głogowa czy Lubina, wskazuje na potrzebę stałego monitorowania aktywności sejsmicznej w Polsce. Dodatkowo, rozbudowa kopalń i działalność przemysłowa mogą wpływać na występowanie wstrząsów indukowanych, co wymaga szczegółowych badań oraz skutecznych strategii zarządzania ryzykiem. Ważne jest także edukowanie społeczeństwa, jak postępować w przypadku ewentualnych wstrząsów.
Artykuł na portalu Nowin.pl z 29 kwietnia 2024 roku pt. „Trzęsienia ziemi w Polsce: Zagrożenia sejsmiczne w świetle historycznych wydarzeń” przypomina, że choć Polska nie leży w strefie wysokiej aktywności sejsmicznej, to jednak doświadczyła w przeszłości znaczących trzęsień ziemi. Przykładem jest trzęsienie w Krakowie w 1443 roku, które zniszczyło dużą część miasta. Współcześnie, mimo że ryzyko jest mniejsze, nie można go całkowicie wykluczyć. Dlatego istotne jest monitorowanie aktywności sejsmicznej oraz edukacja społeczeństwa w zakresie postępowania w przypadku wystąpienia takich zjawisk.
[…] trzęsienie ziemi spowodowało panikę wśród mieszkańców, którzy wybiegali na ulice w obawie przed zawaleniem […]
W ciągu ostatnich 24 godzin, 11 lutego 2025 roku, w pobliżu granicy polsko-czeskiej doszło do trzęsienia ziemi o magnitudzie 2,3. Epicentrum znajdowało się około 12 km od Stronia Śląskiego. Wstrząsy były odczuwalne w Kotlinie Kłodzkiej, jednak nie odnotowano żadnych szkód ani poszkodowanych. Europejsko-Śródziemnomorskie Centrum Sejsmologiczne (EMSC) sklasyfikowało to zdarzenie jako niewielkie.